برنامه‌های تصویری برای اوتیسم و ADHD: تصاویر، زمان‌سنج‌ها و تابلوهای اول/بعد

ابزار، نه درمان

برنامه‌های تصویری به طور گسترده‌ای در کودکان اوتیستیک و همچنین کودکانی که ADHD دارند استفاده می‌شوند و بسیاری از والدین یکی را در خانه می‌سازند. این راهنما توضیح می‌دهد تحقیقات چه چیزی را می‌گوید و چه چیزی را نمی‌گوید و چگونه می‌توان برنامه‌ای ساخت که کودک شما بتواند از آن استفاده کند. این یک مشاوره پزشکی نیست. برنامه تصویری از زندگی روزمره حمایت می‌کند؛ تشخیص نمی‌دهد، درمان نمی‌کند و جایگزین مراقبت پزشک، روانشناس، درمانگر یا معلم نمی‌شود.

حمایت‌های بصری چیستند

در تحقیقات اوتیسم، پشتیبانی تصویری به عنوان نمایش تصویری تعریف می‌شود که به یادگیرنده کمک می‌کند تا بدون نشانه‌های اضافی در انجام یک رفتار یا مهارت مورد نظر مشارکت کند. برنامه‌های تصویری، تابلوهای اول/بعد و تایمرهای تصویری همگی نمونه‌هایی از این نوع نمایش‌ها هستند. ایده‌ی اصلی ساده است: اطلاعاتی که در دید باقی می‌ماند، آسان‌تر از اطلاعاتی است که یک بار گفته شده و سپس ناپدید می‌شود، استفاده می‌شود.

شواهد چه می‌گویند درباره کودکان اوتیستیک

مروری نظام‌مند در سال ۲۰۲۱ توسط هیوم و همکاران، که مطالعات منتشر شده بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۷ را پوشش داده بود، ۲۸ شیوه را شناسایی کرد که معیارهای آن برای عمل مبتنی بر شواهد با کودکان و نوجوانان اوتیستیک را برآورده می‌کردند. پشتیبانی‌های بصری یکی از آن‌ها بود که توسط ۶۵ مطالعه پشتیبانی می‌شد. مروری پیشین توسط نایت، سردینی و اسپریگز نتیجه‌گیری کرد که برنامه‌های فعالیت بصری می‌توانند به عنوان یک عمل مبتنی بر شواهد برای افراد مبتلا به اوتیسم در نظر گرفته شوند، به‌ویژه وقتی با آموزش نظام‌مند ترکیب شوند، و می‌توان از آنها از دوران پیش‌دبستانی تا بزرگسالی استفاده کرد. تقریباً تمام مطالعات پشتیبان دارای طراحی تک‌موردی بودند، بنابراین نشان می‌دهند که این رویکرد زمانی کار می‌کند که به دقت آموزش داده شود، نه اینکه هر نموداری به تنهایی مفید باشد.

جایگاه برنامه‌های بصری در مراقبت از ADHD

برای اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی (ADHD)، مراقبت پیشنهادی به شکل متفاوتی سازماندهی شده است. راهنمای آکادمی آمریکایی اطفال، آموزش والدین مبتنی بر شواهد در مدیریت رفتار و/یا مداخلات رفتاری در کلاس درس را به عنوان خط اول درمان برای کودکان پیش‌دبستانی ۴ و ۵ ساله توصیه می‌کند، و برای کودکان ۶ تا ۱۱ ساله، داروی تأیید شده همراه با آموزش والدین و/یا مداخلات کلاس درس. داشتن یک برنامه تصویری در خانه جایگزین این مراقبت نیست. این می‌تواند یکی از ابزارهای عملی باشد که خانواده هر روز از آن استفاده می‌کند، و یک پزشک یا برنامه آموزش والدین می‌تواند به شما کمک کند تا آن را در یک برنامه جامع‌تر بگنجانید.

با یک روتین که اهمیت دارد شروع کنید

یک لحظه از روز که معمولاً سخت است، مانند صبح مدرسه، بازگشت به خانه یا زمان خواب، را انتخاب کنید و فقط برای همان لحظه برنامه‌ای بسازید. مراحل را همان‌طور که واقعاً اتفاق می‌افتند بنویسید، سپس فقط آن‌هایی که کودک شما نیاز به کمک دارد نگه دارید. یک برنامه کوچک که عملی باشد بهتر از یک جدول تمام‌روزه است که هیچ کس از آن پیروی نمی‌کند.

هر مرحله را مشخص کنید

برای هر مرحله یک تصویر استفاده کنید که خود عمل را نشان دهد، نه یک نماد انتزاعی، و یک یا دو کلمه زیر آن بنویسید. بعضی از کودکان عکس مسواک یا کیف مدرسه خود را راحت‌تر تشخیص می‌دهند، برخی دیگر نقاشی‌های ساده را ترجیح می‌دهند؛ هر دو را امتحان کنید و آنچه کار می‌کند را نگه دارید. برای هر عمل همان تصویر را هر بار استفاده کنید، زیرا شناسایی فوری آن بخشی از مفید بودن برنامه است.

الان و بعد: برد اول/سپس

برای بسیاری از کودکان، کل روز کمتر از گذار بعدی اهمیت دارد. یک تابلو «اول/بعد»، که همچنین به آن تابلو «اکنون و بعد» گفته می‌شود، فقط دو تصویر نشان می‌دهد: کاری که ابتدا باید انجام شود و کاری که بعد از آن می‌آید. این روش زمانی مفید است که گام اول جذابیت کمتری داشته باشد: «اول کفش‌ها، بعد پارک». وعده روی کارت دوم را حفظ کنید. اگر فعالیت بعدی واقعاً قرار نیست اتفاق بیفتد، نباید روی تابلو باشد.

قبل از رسیدن آنها، گذارها را آماده کنید.

تغییر فعالیت منبع مکرر تنش است. به فرزندتان نشان دهید چه چیزی در راه است قبل از اینکه اتفاق بیفتد: به تصویر بعدی اشاره کنید و چند دقیقه قبل از تغییر هشدار دهید. یک تایمر تصویری زمان باقی‌مانده را برای کودکی که هنوز نمی‌تواند ساعت بخواند ملموس می‌کند. هیوم و همکاران همچنین مداخلات مبتنی بر پیش‌رو را فهرست می‌کنند، به این صورت که آنچه قبل از یک فعالیت اتفاق می‌افتد را طوری ترتیب دهند که رفتار مطلوب محتمل‌تر شود، در میان شیوه‌های مبتنی بر شواهد برای کودکان اوتیستیک؛ پیش‌نمایش‌ها و هشدارها یک نمونه روزمره از این ایده هستند.

برنامه را آموزش دهید، سپس عقب بایستید.

نایت و همکارانش دریافتند که برنامه‌های بصری زمانی بهترین عملکرد را دارند که با آموزش سیستماتیک ترکیب شوند. در خانه، این یعنی نشان دادن نحوه کار برنامه به کودک‌تان به جای اینکه فقط آن را روی دیوار بگذارید: با هم از آن عبور کنید، به هر تصویر اشاره کنید و هرچه کودک شما مستقل‌تر می‌شود، کمک خود را کمتر کنید. هدف این است که برنامه، نه صدای شما، روال را پیش ببرد.

اگر مفید است، بار حسی را پایین نگه دارید

برخی کودکان نسبت به صدا، انیمیشن شلوغ یا صداهای ناگهانی حساس هستند. اگر این توصیف فرزند شماست، برنامه را از نظر بصری آرام نگه دارید، از صداهای هشداردهنده مانند تایمر اجتناب کنید و آن را در مکانی آرام قرار دهید. این موضوع مربوط به راحتی و توجه است، نه درمان.

تمجید و پاداش‌ها

هیو و همکارانش همچنین تقویت را در میان روش‌های مبتنی بر شواهد می‌شمارند. در خانه، این می‌تواند به سادگی تعریف مشخص هنگامی که یک مرحله انجام شد، یا یک نشانه مانند ستاره باشد که جمع می‌شود تا به پاداشی که از قبل انتخاب شده برسد. آن را قابل پیش‌بینی و از قبل توافق شده نگه دارید؛ راهنمای ما برای نمودارهای پاداش توضیح می‌دهد که چگونه یک نمودار را بدون تبدیل شدن به معامله راه‌اندازی کنید.

ثابت نگه دارید، یکی یکی تغییر دهید

قابل پیش‌بینی بودن بخش بزرگی از ارزش است. از همان برنامه زمانی، در همان مکان، برای همان روال استفاده کنید. وقتی چیزی باید تغییر کند، یکی یکی مراحل را تغییر دهید و قبل از وقوع به فرزندتان اطلاع دهید. وقتی یک روز متفاوت خواهد بود، مانند وقت دکتر یا یک سفر، مراحل مختلف را از قبل با همان نوع تصاویر به او نشان دهید.

با افرادی که اطراف فرزندتان هستند همکاری کنید

اگر کودک شما به یک گفتاردرمانگر و زبان درمانگر، کاردرمانگر، روانشناس یا معلمی که از حمایت‌های تصویری استفاده می‌کند مراجعه می‌کند، بپرسید از کدام تصاویر و کلمات استفاده می‌کنند و همان‌ها را در خانه نیز استفاده کنید. هماهنگی بین خانه و مدرسه باعث می‌شود هر تصویر سریع‌تر یاد گرفته شود. آنچه را که مشاهده می‌کنید نیز به اشتراک بگذارید: اینکه کدام مراحل به‌راحتی انجام می‌شوند و کدام مراحل به‌خوبی پیش نمی‌روند، اطلاعات مفیدی برای آن‌ها است.

جایگاه Bravi

Bravi یک برنامه‌ی روتین بصری برای iPhone و آیپد است که طوری طراحی شده تا بتواند برای کودکانی با ADHD یا اوتیسم و غیره به خوبی کار کند، بدون اینکه هیچ اثر بالینی را ادعا کند. در هنگام راه‌اندازی، می‌توانید مشخص کنید که کودک شما ADHD یا مشکلات توجه دارد، اوتیستیک است، یا به صدا حساسیت زیادی دارد. سپس Bravi قبل از پایان تایمرها یک هشدار ملایم را فعال می‌کند، هر کارت را با صدای بلند می‌خواند، یا به حالت آرام تبدیل می‌شود، بدون صدا یا انیمیشن. نمای کودک یک مرحله را به صورت همزمان با تصویر و یک کلمه نشان می‌دهد، یک تخته «اول / سپس» دو تصویر را کنار هم قرار می‌دهد، و گوشه آرام یک دقیقه تنفس با ستاره Bravi ارائه می‌دهد. پاسخ‌های شما روی دستگاه باقی می‌مانند.

در ادامه مطلب

• Hume et al. (2021), Evidence-based practices for children, youth, and young adults with autism: Third generation review, Journal of Autism and Developmental Disorders
• Knight, Sartini & Spriggs (2015), Evaluating visual activity schedules as evidence-based practice for individuals with autism spectrum disorders, Journal of Autism and Developmental Disorders
• Wolraich et al. (2019), Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents, Pediatrics