ऑटिझम आणि ADHD साठी दृश्य वेळापत्रक: चित्रे, टाइमर आणि फर्स्ट/देन बोर्ड

एक साधन, उपचार नाही

दृश्य वेळापत्रकांचा वापर ऑटिस्टिक मुलांसह तसेच ADHD असलेल्या मुलांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो, आणि अनेक पालक त्याचा उपयोग घरच्या घरी करतात. ही मार्गदर्शिका सांगते की संशोधन काय सांगते आणि काय सांगत नाही, आणि तुमच्या मुलाला वापरता येईल असा वेळापत्रक कसे तयार करावे. ही वैद्यकीय सल्ला नाही. दृश्य वेळापत्रक दैनंदिन जीवनास समर्थन देते; ते डॉक्टर, मानसशास्त्रज्ञ, थेरपिस्ट किंवा शिक्षक यांच्या काळजीची जागा घेते, निदान किंवा उपचार करत नाही.

दृश्य सहाय्य म्हणजे काय

ऑटिझम संशोधनात, दृश्य सहाय्य हे असे दृश्य प्रदर्शन म्हणून परिभाषित केले जाते जे शिकणाऱ्याला अतिरिक्त संकेतांशिवाय इच्छित वर्तन किंवा कौशल्यात सहभागी होण्यात मदत करते. चित्र वेळापत्रक, प्रथम/नंतर बोर्ड आणि दृश्य टाइमर ही सर्व अशा प्रकारची प्रदर्शने आहेत. मूलभूत कल्पना सोपी आहे: जे माहिती पाहण्यात राहते ते एकदाच बोलून दिलेल्या माहितीपेक्षा वापरण्यास सुलभ असते.

ऑटिस्टिक मुलांसाठी पुरावा काय सांगतो

ह्यूम आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांद्वारे 2021 मध्ये केलेल्या एक सिस्टेमॅटिक पुनरावलोकनाने, 1990 ते 2017 दरम्यान प्रकाशित अभ्यासांचा समावेश करून, ऑटिस्टिक मुलं आणि तरुणांसाठी पुराव्यांवर आधारित पद्धतींच्या निकषांना पूर्ण करणाऱ्या 28 पद्धती ओळखल्या. व्हिज्युअल सपोर्ट्स त्यापैकी एक होते, ज्याला 65 अभ्यासांनी पाठिंबा दिला. नाईट, सार्टिनी आणि स्प्रिग्स यांच्या आधीच्या पुनरावलोकनाने निष्कर्ष काढला की, व्हिज्युअल अ‍ॅक्टिव्हिटी शेड्यूल्स ऑटिझम असलेल्या लोकांसाठी पुराव्यांवर आधारित पद्धती म्हणून विचार केला जाऊ शकतो, विशेषतः जेव्हा ते सिस्टेमॅटिक प्रशिक्षणासोबत वापरले जातात, आणि ते प्रीस्कूलपासून प्रौढावस्थेपर्यंत वापरले जाऊ शकतात. सपोर्ट करणाऱ्या अभ्यासांपैकी जवळजवळ सर्व एकल-केस डिझाईन्स होते, त्यामुळे हे दर्शवते की ही पद्धत काळजीपूर्वक शिकवली गेल्यास कार्य करते, स्वतः कोणताही चार्ट कार्य करतो असे नाही.

एडीएचडी काळजीमध्ये व्हिज्युअल शेड्यूल्सची भूमिका

ADHD साठी, शिफारस केलेली काळजी वेगळ्या प्रकारे संघटित केली जाते. अमेरिकन अकादमी ऑफ पेडियाट्रिक्स मार्गदर्शक सूचवते की प्रिस्कूल वयाच्या ४ आणि ५ वर्षांच्या मुलांसाठी वर्तन व्यवस्थापनातील पुराव्यांवर आधारित पालक प्रशिक्षण आणि/किंवा वर्गातील वर्तन हस्तक्षेप हे पहिल्या ओळखीचे उपचार असावेत, आणि ६ ते ११ वर्षांच्या मुलांसाठी, मंजूर औषधोपचारासह पालक प्रशिक्षण आणि/किंवा वर्गातील हस्तक्षेप केले जाऊ शकतात. घरात चित्रात्मक वेळापत्रक ठेवणे ही काळजीची जागा घेऊ शकत नाही. हे कुटुंब दररोज वापरत असलेल्या व्यावहारिक साधनांपैकी एक असू शकते, आणि एखाद्या चिकित्सक किंवा पालक-प्रशिक्षण कार्यक्रमाद्वारे तुम्ही ते विस्तृत योजनेत लागू करू शकता.

एक महत्त्वाचा नियमित कार्यक्रम सुरू करा

दिवसातील एक वेळ निवडा जी नेहमीच कठीण असते, जसे की शालेय सकाळ, घरी येणे किंवा झोपण्याचा वेळ, आणि केवळ त्या वेळेसाठी एक वेळापत्रक तयार करा. ज्या पद्धतीने गोष्टी खऱ्या अर्थाने घडतात त्या चरणांचे नोंद करा, नंतर फक्त त्या गोष्टी ठेवा ज्यासाठी आपल्या मुलाला मदतीची गरज आहे. छोटे आणि कार्यक्षम वेळापत्रक हा संपूर्ण दिवसाचे वेळापत्रक ज्या कोणी पाळत नाही त्यापेक्षा उत्तम प्रारंभ असतो.

प्रत्येक चरण ठोस करा

प्रत्येक चरणासाठी एक चित्र वापरा, ज्यात क्रिया स्वतः दाखवली जाते, एखाद्या सैद्धांतिक चिन्हाऐवजी, आणि खाली एक किंवा दोन शब्द लिहा. काही मुलांना त्यांच्या स्वतःच्या टुथब्रश किंवा शालेय बॅगाचे फोटो अधिक सहज ओळखता येतात, तर काहीना सोप्या रेखाटनांची आवड असते; दोन्ही प्रयत्न करा आणि जे कार्य करते ते वापरा. प्रत्येक वेळेस तीच क्रिया दाखवण्यासाठी तीच चित्र वापरा, कारण ते लगेच ओळखणे ही वेळापत्रक उपयुक्त बनवण्याचा एक भाग आहे.

आता आणि नंतर: प्रथम/नंतर बोर्ड

अनेक मुलांसाठी संपूर्ण दिवसाच्या तुलनेत पुढील संक्रमण जास्त महत्त्वाचे असते. एक फर्स्ट/देन बोर्ड, ज्यास नाऊ-आणि-नेक्स्ट बोर्ड असेही म्हणतात, फक्त दोन चित्रे दाखवते: प्रथम काय करायचे, आणि त्यानंतर काय येते. जेव्हा प्रथम पाऊल कमी आकर्षक असते तेव्हा हे उपयुक्त असते: 'पहिले बूट, नंतर खेळाडूंच्या मैदानाला जाऊ'. दुसऱ्या कार्डवरील वचन पाळा. पुढील क्रिया खरोखर होणार नाही असे असल्यास, ती बोर्डावर असू नये.

ते येण्यापूर्वी संक्रमणाची तयारी करा.

क्रियाकलाप बदलणे शक्यतो संघर्षाचे एक सामान्य स्रोत असते. तुमच्या मुलाला काय घडणार आहे हे येण्याच्या आधी दाखवा: पुढील चित्राकडे बोट दाखवा आणि बदल होण्यापूर्वी काही मिनिटे सूचना द्या. दृश्य टाइमर वाचू शकत नसलेल्या मुलासाठी उरलेला वेळ स्पष्ट करतो. ह्यूम आणि सहकारी देखील पूर्वघटनांवर आधारित हस्तक्षेप सूचीबद्ध करतात, ज्या कृतीपूर्वी काय घडते ते मांडून हवे असलेले वर्तन अधिक शक्य होते, जे स्वयंप्रगत ऑटिझमग्रस्त मुलांसाठी पुराव्यांवर आधारित पद्धतींपैकी आहेत; पूर्वदृष्टी आणि सूचना या या संकल्पनेचा रोजचा प्रकार आहेत.

अभ्यासक्रम शिकवा, नंतर एक पाऊल मागे जा.

नाईट आणि त्यांच्या सहकार्यांनी आढळले की दृश्य वेळापत्रक सर्वात प्रभावी असते जेव्हा ते प्रणालीबद्ध मार्गदर्शनासोबत वापरले जाते. घरी, याचा अर्थ म्हणजे आपला मुलाला वेळापत्रक कसे कार्य करते हे दाखवणे, फक्त ते भिंतीवर लावणे नाही: ते एकत्र पाहा, प्रत्येक चित्राकडे बोट दाखवा, आणि जेव्हा आपले मूल अधिक स्वायत्त होते तेव्हा मदत कमी करा. उद्दीष्ट म्हणजे वेळापत्रक, आपली आवाज नाही, ही दिनचर्या नेणे.

संसर्गात्मक भार कमी ठेवा जर ते मदत करेल

काही मुले आवाज, गोंधळलेले अ‍ॅनिमेशन किंवा अचानक आवाजांबद्दल संवेदनशील असतात. जर हे आपल्या मुलाचे वर्णन करते, तर वेळापत्रक दृश्यक रूपाने शांत ठेवा, अलार्मसारखे टाइमरचे आवाज टाळा आणि ते कुठेतरी शांत ठिकाणी ठेवा. ही आराम आणि लक्षाच्या बाबतीत आहे, थेरपीची नाही.

प्रशंसा आणि बक्षिसे

ह्यूम आणि सहकारी देखील पुष्टीकरणाला पुराव्यांवर आधारित पद्धतींपैकी एक मानतात. घरात, हे इतके सोपे असू शकते जितके की एखादा टप्पा पूर्ण झाल्यावर विशिष्ट कौतुक करणे, किंवा एखादा टोकन जसे की एक तारा जो पूर्वनिर्धारित बक्षिसाकडे जोडला जातो. ते पूर्वनिर्धारित आणि मान्य केलेले ठेवा; आमच्या बक्षीस चार्ट्स मार्गदर्शकात समजावले आहे की ते कसे सेट करायचे जेणेकरून ते वाटाघाटीमध्ये न बदलता ठेवले जाऊ शकेल.

ते स्थिर ठेवा, एकावेळी एक गोष्ट बदला

पूर्वकल्पनाशीलता ही मूल्याचा मोठा भाग आहे. समान वेळापत्रक, समान ठिकाणी, समान दिनचर्येसाठी वापरा. जेव्हा काहीतरी बदलण्याची आवश्यकता असेल, तेव्हा एकावेळी एक टप्पा बदला आणि ते होण्याआधी आपल्या मुलाला सांगा. जेव्हा एखादा दिवस वेगळा जाणार असेल, जसे की डॉक्टरांच्या भेटी किंवा ट्रिप, तेव्हा आधीच वेगळे टप्पे दाखवा तेही सारख्या प्रकारच्या चित्रांसह.

आपल्या मुलाभोवती असलेल्या लोकांशी सहकार्य करा

जर तुमचे मूल भाषण आणि भाषा तज्ञ, व्यावसायिक थेरपिस्ट, मानसशास्त्रज्ञ किंवा दृष्य सहाय्य वापरणारा शिक्षक पाहतात, तर ते कोणती चित्रे आणि शब्द वापरतात हे विचारा आणि तीच घरी वापरा. घर आणि शाळा यामधील सुसंगतता प्रत्येक चित्र लवकर शिकण्यासाठी मदत करते. तुम्ही जे पाहता ते देखील सामायिक करा: कोणती पायरी सुरळीत जाते आणि कोणती नाही, ही त्यांच्यासाठी उपयुक्त माहिती आहे.

Bravi कुठे बसते

Bravi ही iPhone आणि iPad साठी एक दृश्य दिनचर्या app आहे, जी अशा प्रकारे डिझाइन केलेली आहे की ती ADHD किंवा ऑटिझम असलेल्या मुलांसह इतरांनाही चांगली कार्य करू शकते, कोणत्याही वैद्यकीय परिणामाचा दावा न करता. सेटअप दरम्यान, तुम्ही सांगू शकता की तुमच्या मुलाला ADHD किंवा लक्ष देण्यात अडचणी आहेत का, ऑटिझम आहे का, किंवा आवाजास अतिशय संवेदनशील आहे का. नंतर Bravi टाइमर संपण्यापूर्वी सौम्य चेतावणी सुरू करते, प्रत्येक कार्ड वाचा करतं, किंवा शांत मोडमध्ये स्विच करते, ज्यामध्ये कोणतेही आवाज किंवा अ‍ॅनिमेशन नसतात. मुलांच्या दृश्यात एकावेळी एक पाऊल दाखवले जाते ज्यात एक चित्र आणि एक शब्द असतो, First / Then बोर्डमध्ये दोन चित्रे बाजूला बाजूला ठेवले जातात, आणि शांत कोपरा Bravi स्टारसह एक मिनिट श्वासोच्छ्वासाची संधी प्रदान करतो. तुमची उत्तरे फक्त डिव्हाइसवर राहतात.

पुढील वाचन

• Hume et al. (2021), Evidence-based practices for children, youth, and young adults with autism: Third generation review, Journal of Autism and Developmental Disorders
• Knight, Sartini & Spriggs (2015), Evaluating visual activity schedules as evidence-based practice for individuals with autism spectrum disorders, Journal of Autism and Developmental Disorders
• Wolraich et al. (2019), Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents, Pediatrics