Jak korzystać z tabeli nagród, która działa, bez zamieniania jej w przekupstwo

Do czego służy tabela nagród

Tabela nagród, tabela ze naklejkami lub tablica z żetonami opiera się na prostym pomyśle: dziecko zdobywa punkt za każdym razem, gdy zrobi określoną rzecz, a określona liczba punktów może zostać wymieniona na coś, czego pragnie. Sprawia, że postępy są widoczne i zapewnia, że wysiłek zostaje zauważony w dni, kiedy w przeciwnym razie zostałby pominięty. Nie jest to sposób na natychmiastowe posłuszeństwo dziecka. Stosuj ją do rzeczy, które twoje dziecko już potrafi, ale jeszcze nie robi ich konsekwentnie, takich jak ubieranie się na czas czy odkładanie butów na miejsce.

Skąd pochodzi ten pomysł

Systemy żetonowe mają długą historię w stosowanej analizie zachowania. W przeglądzie z 1982 roku Alan Kazdin opisał, jak gospodarka żetonowa rozpowszechniła się szeroko w różnych populacjach i zachowaniach, w leczeniu, rehabilitacji, edukacji i środowiskach społecznych. Ponadto ponownie rozważył praktyczne przeszkody zidentyfikowane dekadę wcześniej, w tym uczynienie programu skutecznym, przezwyciężenie oporu oraz utrzymanie osiągnięć i ich przeniesienie po zakończeniu programu. Rodzice korzystający z wykresu naklejek na lodówce napotykają te same problemy na mniejszą skalę.

Uzasadniona obawa przed przekupstwem

Główną krytyką nagród jest to, że mogą one zmniejszać własne zainteresowanie dziecka daną aktywnością. W klasycznym eksperymencie terenowym z 1973 roku, Lepper, Greene i Nisbett pracowali z dziećmi, które już wykazywały zainteresowanie daną aktywnością. Niektóre zgodziły się ją wykonywać w celu uzyskania nagrody; inne otrzymywały tę samą nagrodę niespodziewanie, a jeszcze inne wcale. Później dzieci, które spodziewały się nagrody, wykazywały mniej spontanicznego zainteresowania daną aktywnością niż dwie pozostałe grupy. Meta-analiza z 1999 roku obejmująca 128 badań autorstwa Deci, Koestnera i Ryan wykazała, że oczekiwane i namacalne nagrody osłabiają motywację wewnętrzną w kontekście wolnego wyboru, a nagrody materialne zwykle były bardziej szkodliwe dla dzieci niż dla studentów.

Co to oznacza w praktyce

Lekcja nie polega na tym, że nagrody są zawsze szkodliwe, lecz na tym, gdzie ich nie stosować. Trzymaj wykres z dala od aktywności, które Twoje dziecko już kocha, takich jak rysowanie, czytanie dla przyjemności czy budowanie, ponieważ klasyczny eksperyment zmierzył dokładnie to: utratę zainteresowania aktywnością, którą dzieci już lubiły. Używaj go do rutynowych zadań, których nikt nie wykonuje dla zabawy, i zaplanuj od początku stopniowe wycofywanie. Ta sama metaanaliza wykazała, że pozytywna informacja zwrotna zwiększa zarówno zachowania wykonywane według własnego wyboru, jak i samodzielnie zgłaszane zainteresowanie, co jest kolejnym powodem, aby każdej gwiazdce towarzyszyło kilka słów szczerej pochwały.

Wybierz jeden lub dwa cele, sformułowane w sposób pozytywny

Wykres z ośmioma celami jest trudny do śledzenia dla każdego. Zacznij od jednego lub dwóch zachowań, opisanych jako to, co chcesz zobaczyć, a nie to, czego chcesz uniknąć: „Buty przy drzwiach” zamiast „Nie ociągaj się”. Cel powinien być obserwowalny, tak aby nikt nie dyskutował, czy został osiągnięty, i osiągalny w większości dni, tak aby wykres rejestrował sukcesy zamiast listy porażek.

Uczyń nagrodę natychmiastową i widoczną

Dla małego dziecka związek między zachowaniem a gwiazdką powinien być oczywisty: gwiazdka pojawia się zaraz po kroku, a nie na koniec dnia z pamięci. Naklejka przyklejona przez dziecko, gwiazdka, która się świeci, żeton wrzucony do słoika: fizyczny akt pomaga połączyć te dwa elementy. Starsze dzieci mogą poradzić sobie z większym opóźnieniem i mogą woleć same śledzić punkty.

Wybieraj małe nagrody, często nie rzeczy materialne

Nagrody nie muszą kosztować pieniędzy. Wiele z najbardziej motywujących to czas i wybory: jedna dodatkowa historia, piętnaście minut zabawy z rodzicem, wybór kolacji lub muzyki w samochodzie, wspólna przejażdżka rowerowa. Małe nagrody można zdobywać często, co utrzymuje życie w tabeli, podczas gdy jedna duża nagroda na końcu miesiąca jest zbyt odległa, by małe dziecko mogło do niej dążyć. Uzgodnij menu z wyprzedzeniem i pozwól dziecku pomóc je wybrać.

Unikaj odbierania gwiazdek jako kary.

Gwiazda, którą się zasłużyło, pozostaje zasłużona. Odbieranie gwiazd za niezwiązane złe zachowanie zmienia zapis wysiłku w zagrożenie i uczy dziecko, że tabela jest pułapką. Jeśli coś innego wymaga konsekwencji, zajmij się tym osobno. Tabela powinna pozostać miejscem, w którym liczone są dobre chwile.

Chwal wysiłek, a nie talent dziecka.

To, co mówisz, przekazując gwiazdkę, ma znaczenie. W eksperymentach przeprowadzonych przez Muellera i Dwecka uczniowie piątej klasy chwaleni za inteligencję bardziej przejmowali się celami związanymi z wynikami niż nauką i po niepowodzeniu mniej wytrwale dążyli do celu, mniej cieszyli się zadaniem i osiągali gorsze wyniki niż dzieci chwalone za wysiłek. W badaniu przeprowadzonym w domu, Gunderson i współpracownicy odkryli, że pochwała wysiłku przez rodziców, gdy dzieci miały od 14 do 38 miesięcy, przewidywała w wieku 7–8 lat przekonanie, że zdolności mogą się rozwijać. "Dalej próbowałeś, mimo że było trudno" uczy czegoś, czego nie uczy "Jesteś taki bystry".

Bądź konsekwentny, szczególnie na początku

Wykres, który jest używany w poniedziałek, a zapominany w czwartek, uczy, że gwiazdki są przypadkowe. Daj gwiazdkę za każdym razem, gdy cel zostanie osiągnięty, przynajmniej w pierwszych tygodniach, i zachowaj te same zasady wymiany. Przegląd Kazdina wymienia utrzymanie integralności programu, innymi słowy prowadzenie go zgodnie z projektem, wśród głównych problemów systemów tokenów. W domu oznacza to po prostu robienie tego, co się obiecało.

Planuj zakończenie od pierwszego dnia

Tablica nagród ma na celu uczynienie zachowania nawykiem, a następnie jego zanik. Gdy cel zostanie osiągnięty konsekwentnie przez pewien czas, usuń go z tablicy i zastąp nowym, lub stopniowo wymagaj więcej kroków na każdą gwiazdkę. Utrzymuj pochwały nawet wtedy, gdy gwiazdki przestaną się pojawiać. Kazdin wskazał długoterminowe utrzymanie, czyli rezultaty, które utrzymują się po zakończeniu programu, jako jedno z głównych wyzwań dla systemów tokenowych, dlatego zakończenie zasługuje na plan, a nie nagłą przerwę.

Rodzeństwo: jeden system, oddzielne tablice

W przypadku kilku dzieci, daj każdemu własną tablicę i cele dostosowane do jego wieku, tak aby każde dziecko było oceniane na podstawie własnych postępów, a nie w porównaniu z bratem czy siostrą. Wspólna rodzinna nagroda, taka jak wieczór filmowy odblokowany, gdy suma gwiazdek wszystkich dzieci osiągnie określoną liczbę, jest jednym ze sposobów zachęcenia do współpracy. Zachowaj te same zasady dla wszystkich, nawet jeśli cele się różnią.

Gdy sama tablica nie wystarcza

Tablica nagród jest codziennym narzędziem wychowawczym. Jeśli trudne zachowanie występuje często, jest intensywne lub pogarsza się, albo jeśli martwisz się o uwagę, lęk lub rozwój, porozmawiaj z lekarzem swojego dziecka. Dla dzieci przedszkolnych w wieku 4 i 5 lat, u których zdiagnozowano ADHD, Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca szkolenie rodziców w zarządzaniu zachowaniem oparte na dowodach jako pierwszą linię leczenia. Jest to program prowadzony przez wyszkolonych specjalistów, a nie coś, czym można zastąpić tablicę.

Gdzie pasuje Bravi

Bravi wbudowuje ten system w codzienną rutynę dziecka na iPhone i iPadzie. Każdy ukończony krok zapala od jednej do trzech gwiazdek, w zależności od tego, co wybierzesz, w słoiku na gwiazdki. Twoje dziecko prosi o nagrodę w sklepie z nagrodami, a tylko Ty możesz ją zatwierdzić, za bramką dla rodziców. Ustalasz koszt każdej nagrody, wybierasz z pomysłów, takich jak jeszcze jedna bajka, piętnaście minut zabawy z dorosłym lub wybór kolacji, albo tworzysz własną. Naklejka oznacza każdą ukończoną rutynę, a widok tygodniowy pokazuje gwiazdki i serie. Jeśli wolisz papier, Bravi drukuje również tablicę z 10 lub 20 gwiazdkami, a ta strona oferuje darmowe do wydrukowania tablice z gwiazdkami.

Więcej informacji

• Lepper, Greene & Nisbett (1973), Undermining children’s intrinsic interest with extrinsic reward: A test of the “overjustification” hypothesis, Journal of Personality and Social Psychology
• Deci, Koestner & Ryan (1999), A meta-analytic review of experiments examining the effects of extrinsic rewards on intrinsic motivation, Psychological Bulletin
• Kazdin (1982), The token economy: A decade later, Journal of Applied Behavior Analysis
• Mueller & Dweck (1998), Praise for intelligence can undermine children’s motivation and performance, Journal of Personality and Social Psychology
• Gunderson, Gripshover, Romero, Dweck, Goldin-Meadow & Levine (2013), Parent praise to 1- to 3-year-olds predicts children’s motivational frameworks 5 years later, Child Development
• Wolraich et al. (2019), Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents, Pediatrics