एक परिणामकारक बक्षिस चार्ट कसा वापरावा, ते त्याला घूसकृत्यात रूपांतरित न करता

बक्षिस चार्ट कशासाठी वापरला जातो

एक बक्षिस चार्ट, स्टिकर चार्ट किंवा टोकन बोर्ड एका साध्या कल्पनेवर आधारित आहे: एखादा मुलगा विशिष्ट गोष्ट करताना एक मार्क कमावतो, आणि काही मार्क्स अमेरिकेत मिळाल्यास त्यांच्यासाठी हवे असलेले काहीतरी मिळू शकते. हे प्रगती दृश्यमान करते आणि अशा दिवसांवर देखील प्रयत्न दिसून येतात जेव्हा तो अन्यथा नोंदव्हाद नाही असे राहतो. हे मुलाला तत्काळ आज्ञाधारक बनविण्यासाठी वापरण्याचा मार्ग नाही. याचा वापर अशा गोष्टींसाठी करा ज्या आपला मुलगा आधीपासून करू शकतो परंतु अद्याप नियमितपणे करत नाही, जसे वेळेत कपडे घालणे किंवा बूट ठेवणे.

हा विचार कुठून आला

टोकन सिस्टीमचा वापर अनुप्रयुक्त वर्तन विश्लेषणात दीर्घ इतिहास आहे. 1982 च्या पुनरावलोकनात, अॅलन कॅझडिन यांनी वर्णन केले की टोकन इकॉनॉमी कशी विविध लोकसंख्या आणि वर्तनामध्ये मोठ्या प्रमाणात पसरली आहे, उपचार, पुनर्वसन, शैक्षणिक आणि सामुदायिक सेटिंग्जमध्ये. त्यांनी दहा वर्षांपूर्वी ओळखल्या गेलेल्या व्यावहारिक अडचणींवरही पुनर्विचार केला, ज्यात कार्यक्रम प्रभावी बनवणे, प्रतिकारावर मात करणे, आणि जेव्हा कार्यक्रम संपतो तेव्हा मिळालेल्या फायद्यांना टिकवणे आणि हस्तांतरित करणे यांचा समावेश आहे. फ्रीजवर स्टिकर चार्ट असलेले पालक लहान प्रमाणातच असेच समस्या अनुभवतात.

खोट्याच्या प्रलोभनाबद्दल योग्य चिंता

बक्षिसांचे मुख्य टीकास्तव म्हणजे ती मुलांच्या एखाद्या क्रियेत स्वत:च्या रसाला कमी करू शकतात. 1973 मधील एका क्लासिक फील्ड प्रयोगात, लेप्पर, ग्रीन आणि निसबेट यांनी अशा मुलांवर काम केले ज्यांनी आधीच एखाद्या क्रियेत रस दाखवला होता. काहीजण पुरस्कार मिळवण्यासाठी ते करण्यास तयार झाले; इतरांना त्याच पुरस्काराची आश्चर्यचकित मिळवली, किंवा काहीच मिळाले नाही. नंतर, जे मुलं पुरस्काराची अपेक्षा करत होती त्यांनी त्या क्रियेत स्वाभाविक रस कमी दाखवला, इतर दोन गटांच्या तुलनेत. 1999 मध्ये डेसी, कोएस्टनर आणि रयान यांनी 128 अभ्यासांचा मेटा-विश्लेषण केला व त्या निष्कर्षापर्यंत पोहोचले की अपेक्षित आणि ठोस बक्षिसे स्वेच्छेने निवडलेल्या आंतरात्मिक प्रेरणेचे दुर्बल करते, आणि ठोस बक्षिसे मुलांसाठी महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या तुलनेत अधिक हानीकारक ठरतात.

याचा प्रत्यक्ष वापरात अर्थ

धडा असा नाही की बक्षिसे नेहमी हानिकारक असतात, पण ती कुठे वापरू नयेत हे ठरवणे महत्त्वाचे आहे. तुमच्या मुलाला आधीच आवडणाऱ्या क्रियाकलापांपासून, जसे की चित्र काढणे, आनंदासाठी वाचन करणे किंवा बांधकाम करणे, जाळी दूर ठेवा, कारण पारंपरिक प्रयोगानं नेमकं हेच मोजलं: मुलांना आधीच आवडणाऱ्या क्रियाकलापामध्ये स्वारस्य कमी होणं. हे कोणालाच मजेसाठी न करता येणार्‍या नियमित कामांसाठी वापरा आणि सुरुवातीपासूनच हळूहळू त्याचा वापर कमी करण्याचा आराखडा ठेवा. त्याच मेटा-विश्लेषणानं असेही आढळून दिलं की सकारात्मक अभिप्रायाने स्वेच्छेने वर्तन आणि स्व-सूचित आवड दोन्ही वाढवली, ज्यामुळे प्रत्येक झेंडा काही शब्दांच्या खरी स्तुतीबरोबर जोडण्याचा आणखी एक कारण आहे.

एका किंवा दोन ध्येयांची निवड करा, जी सकारात्मक रीतीने सांगितली जातात.

आठ उद्दिष्टांसह चार्ट सर्वांसाठी पाळणे कठीण असते. एक किंवा दोन वर्तनांपासून सुरुवात करा, जे तुम्हाला थांबवायचे आहे त्याऐवजी तुम्हाला काय पाहिजे ते वर्णन करते: “दर्वाजाशेजारी शूज ठेवा” याऐवजी “विलंब करू नका”. लक्ष्य दर्शनीय असावे, जेणेकरून कोणीही ते घडले की नाही यावर वाद करणार नाही, आणि बहुतेक दिवसांमध्ये साध्य होऊ शकते, जेणेकरून चार्ट यश नोंदवेल, अपयशांची यादी नाही.

तत्काळ आणि दृश्य परिणाम मिळवा

लहान मुलासाठी, वर्तन आणि स्टार यांच्यातील लिंक स्पष्ट असावी: स्टार हा पावल्यानंतर लगेच मिळतो, दिवसाच्या शेवटी स्मरणाशिवाय नाही. मुलाने ठेवलेली स्टिकर, प्रकाशित होणारा स्टार, जारमध्ये टाकलेला टोकन: शारीरिक क्रियेतून या दोघांचा संबंध निर्माण होतो. मोठी मुले अधिक विलंब सहन करू शकतात आणि कदाचित स्वतः गुणांचा मागोवा ठेवायला आवडेल.

लहान बक्षीस निवडा, बर्‍याच वेळा वस्तू नसाव्यात

बक्षिसांसाठी पैसा खर्च करणे आवश्यक नाही. सर्वात प्रेरक बक्षिसांपैकी बरेच वेळ आणि निवडीशी संबंधित असतात: आणखी एक गोष्ट सांगणे, पालकाशी पंधरा मिनिटे खेळणे, जेवण किंवा कारमधील संगीत निवडणे, एकत्र सायकल चालवणे. लहान बक्षिस वारंवार मिळवता येऊ शकतात, ज्यामुळे चार्ट सक्रिय राहतो, तर महिन्याच्या शेवटी एक मोठे बक्षिस लहान बालकामासाठी फार दूर आहे. मेन्यू आधी ठरवा आणि तुमच्या मुलाला त्याची निवड करण्यास मदत करा.

तारका शिक्षा म्हणून काढू टाळा

ज्याची स्टार मिळवलेली आहे ती कायम राहते. अनावश्यक वर्तनामुळे स्टार काढल्यास प्रयत्नाचा रेकॉर्ड धोकेत बदलतो आणि मुलाला शिकवतो की चार्ट एक फसवणूक आहे. काहीतरी वेगळ्यासाठी परिणाम हवा असल्यास, त्यास वेगवेगळे हाताळा. चार्ट ही जागा राहावी जिथे चांगल्या क्षणांची गणना केली जाते.

मुलाच्या प्रतिभेवर नाही तर प्रयत्नावर कौतुक करा

तूम स्टार देताना काय म्हणतो हे महत्त्वाचे आहे. Mueller आणि Dweck यांच्या प्रयोगांमध्ये, पाचव्या वर्गातील मुलांनं त्यांच्या बुद्धिमत्तेसाठी प्रशंसा केली गेल्यानंतर त्यांना शिकण्यापेक्षा कामगिरीचे उद्दिष्ट जास्त महत्त्वाचे वाटले आणि failure नंतर, त्यांनी कमी प्रयत्न केले, कामाचा आनंद कमी घेतला आणि कामगिरीही कमी झाली, जिथे मुलांना त्यांच्या प्रयत्नासाठी प्रशंसा केली गेली होती. घरगुती अभ्यासात, Gunderson आणि सहकारी यांनी आढळले की, जेव्हा मुलं 14 ते 38 महिन्यांची होती, तेव्हा पालकांच्या प्रयत्नासाठी केलेली प्रशंसा, 7 ते 8 वर्षांच्या वयानंतर, क्षमतेचा वाढ होऊ शकतो असा विश्वास याची शक्यता दर्शवत होती. "तुम्ही जरी कठीण असलं तरी प्रयत्न करत राहिलात" हे सांगणारे काहीतरी शिकवते जे "तुम्ही खूप हुशार आहात" तसे करत नाही.

सुरुवातीला विशेषतः, सातत्य ठेवा

एक चार्ट जो सोमवारला वापरला जातो आणि गुरुवारी विसरला जातो, तो शिकवतो की तारे अनियमित असतात. लक्ष गाठल्यास प्रत्येक वेळी ताऱ्याचा पुरस्कार द्या, किमान पहिल्या आठवड्यांत, आणि विनिमय नियम तसच ठेवा. काझ्डिनच्या पुनरावलोकनात टोकन प्रणालीसाठी प्रमुख समस्यांमध्ये कार्यक्रमाची प्रामाणिकता कायम ठेवणे, म्हणजेच त्याचा डिझाइन प्रमाणे वापर करण्याचे सांगितले आहे. घरच्या वातावरणात, त्याचा अर्थ फक्त जे तुम्ही म्हणाले ते करणे होय.

पहिल्या दिवसापासूनच बाहेर पडण्याची योजना तयार करा.

बक्षीस चार्टचे उद्दिष्ट म्हणजे एखादी वर्तनाची सवय तयार करणे आणि नंतर ती निघून जावी. एखादा उद्दिष्ट विश्वासार्हपणे काही काळ पूर्ण झाला असेल, तर तो चार्टवरून काढा आणि त्याऐवजी नवीन उद्दिष्ट ठेवा, किंवा हळूहळू प्रत्येक ताऱ्यासाठी अधिक पाऊले मागा. तारे थांबले तरी कौतुक ठेवावे. काझदिनने टोकन सिस्टमसाठी मुख्य आव्हानांपैकी एक म्हणून दीर्घकालीन देखभाल, म्हणजे कार्यक्रमानंतर टिकणारे फायदे, ओळखले आहे, म्हणूनच बाहेर पडण्यास अचानक थांबण्याऐवजी योजना असणे आवश्यक आहे.

भावंडे: एक प्रणाली, वेगवेगळे चार्ट

अनेक मुले असल्यास, प्रत्येकाला त्याचे स्वतःचे चार्ट आणि त्यांच्या वयाला अनुरूप उद्दिष्टे द्या, जेणेकरून प्रत्येक मुलाची तुलना आपल्या स्वतःच्या प्रगतीशी होईल, भावंडाशी नव्हे. एक सामायिक कौटुंबिक बक्षीस, जसे की सर्व तारे एकत्र झाल्यावर उघड होणारी चित्रपटाची रात्री, सहकार्य वाढवण्याचा एक मार्ग आहे. उद्दिष्टे वेगळी असली तरी नियम प्रत्येकासाठी सारखेच ठेवा.

जेव्हा चार्ट पुरेसे नसते

बक्षीस चार्ट हा दैनंदिन पालकत्व साधन आहे. जर कठीण वर्तन सतत, तीव्र किंवा वाईट होत असेल, किंवा तुम्ही लक्ष, चिंता किंवा विकासाबद्दल काळजीत असाल, तर आपल्या मुलाच्या डॉक्टरांशी बोला. ४ आणि ५ वर्ष वयाच्या प्रीस्कूल मुलांसाठी ज्यांना ADHD चे निदान झाले आहे, अमेरिकन अकादमी ऑफ पीडियाट्रिक्स वर्तन व्यवस्थापनामध्ये पुराव्यांवर आधारित पालक प्रशिक्षण प्रथम उपचार म्हणून शिफारस करते. हे प्रशिक्षित व्यावसायिकांसह एक कार्यक्रम आहे, काहीतरी जे चार्ट बदलत नाही.

जिथे Bravi बसते

Bravi ही प्रणाली आपल्या मुलाच्या दैनंदिन दिनक्रमात iPhone आणि iPad वर समाविष्ट करते. पूर्ण केलेल्या प्रत्येक टप्प्यावर, आपण निवडल्यानुसार, एक ते तीन तारे स्टार जारमध्ये प्रकाशित होतात. आपल्या मुलाने रिवॉर्ड शॉपमध्ये बक्षीस मागितले तर फक्त आपण ते पालक गेटमागून मंजूर करू शकता. आपण प्रत्येक बक्षिसाचा खर्च ठरवता, एक अधिक कथा, प्रौढासोबत पंधरा मिनिटे खेळणे किंवा जेवण निवडणे यासारख्या आयडियांतून निवड करता किंवा स्वतःचे बक्षीस तयार करू शकता. प्रत्येक पूर्ण केलेल्या दिनक्रमावर एक स्टिकर ठेवला जातो, आणि साप्ताहिक दृश्य तारेखा आणि सलगता दाखवते. जर आपल्याला कागदी आवडत असेल, तर Bravi 10-स्टार किंवा 20-स्टार चार्ट पण छापते, आणि ही साइट मोफत छापता येणारी स्टार चार्ट देतो.

पुढील वाचन

• Lepper, Greene & Nisbett (1973), Undermining children’s intrinsic interest with extrinsic reward: A test of the “overjustification” hypothesis, Journal of Personality and Social Psychology
• Deci, Koestner & Ryan (1999), A meta-analytic review of experiments examining the effects of extrinsic rewards on intrinsic motivation, Psychological Bulletin
• Kazdin (1982), The token economy: A decade later, Journal of Applied Behavior Analysis
• Mueller & Dweck (1998), Praise for intelligence can undermine children’s motivation and performance, Journal of Personality and Social Psychology
• Gunderson, Gripshover, Romero, Dweck, Goldin-Meadow & Levine (2013), Parent praise to 1- to 3-year-olds predicts children’s motivational frameworks 5 years later, Child Development
• Wolraich et al. (2019), Clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, and treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents, Pediatrics