Schulte-tabel: hoe te spelen, wat het traint en hoe je je tijd kunt verbeteren

Wat een Schulte-tabel is

Een Schulte-tabel is een rooster van willekeurig geplaatste cijfers die je op volgorde vindt, van het kleinste tot het grootste, zo snel mogelijk. De klassieke versie is een 5×5 rooster met de nummers 1 tot 25. Het werd oorspronkelijk ontwikkeld als een psychodiagnostische test van aandacht door de Duitse psychiater en psychotherapeut Walter Schulte, en de twee belangrijke meetpunten zijn de tijd die je nodig hebt en het aantal fouten dat je maakt. Vandaag de dag is het vooral bekend als een oefening voor snel lezen en concentratie, en hier begint de meeste verwarring erover.

Hoe te spelen, stap voor stap

Begin met een vers geschud raster. Zoek 1, daarna 2, vervolgens 3, en zo verder tot 25: op papier wijs je elk nummer aan, op een telefoon tik je erop. De klok begint bij je eerste blik op het raster en stopt bij 25. Gebruik altijd een nieuwe lay-out voor een getimede poging. Als je hetzelfde raster opnieuw speelt, meet je je geheugen van waar de nummers waren in plaats van je zoekvaardigheid. Noteer je tijd en je fouten samen, want één zonder de ander zegt heel weinig.

De klassieke regel: ogen op het midden

Traditionele instructies vragen je om je blik op het midden van het rooster te richten en de nummers met je perifere visie te vinden, zonder je ogen te bewegen. Het is een veeleisende regel. In een review uit 2016 beschrijft Rosenholtz perifere visie als de basis voor een breed scala aan visuele taken, inclusief visueel zoeken, ondanks het aanzienlijke verlies aan informatie. Je ogen perfect stilhouden is moeilijk, en geen enkele telefoon controleert of je dat doet. Zie de regel als een manier om te spelen, en vergelijk alleen tijden gespeeld op dezelfde manier.

Wat je tijd eigenlijk meet

Het vinden van cijfers in volgorde combineert verschillende stappen: zoeken naar een doel, het herkennen ervan, bijhouden welk cijfer als volgende komt en je vinger bewegen. Het nauwst verwante goed bestudeerde voorbeeld is deel A van de Trail Making Test, waarbij een persoon de cijfers 1 tot 25 in numerieke volgorde met elkaar verbindt. In een studie uit 2009 concludeerden Sánchez-Cubillo en collega’s dat deel A voornamelijk visueel-ruimtelijke vermogens vereist. Een Schulte-tijd moet op dezelfde manier worden gelezen: visueel zoeken en reactiesnelheid, op dat rooster, op dat apparaat, die dag.

Wat het niet meet

Een Schulte-tijd is geen IQ-score, een zichttest of een diagnose. Normatieve gegevens voor de Trail Making Test, gepubliceerd door Tombaugh in 2004 van 911 volwassenen, laten zien dat de prestaties op die test afnemen met toenemende leeftijd en lagere opleidingsniveaus. Het vergelijken van je tijd met die van een onbekende online is daarom veel minder nuttig dan het vergelijken met je eigen eerdere tijden. Als je een echte verandering in je gezichtsvermogen opmerkt, ga dan naar een opticien of een arts in plaats van te vertrouwen op een raster.

Snel lezen claims, gecontroleerd

Schulte-tabellen worden vaak verkocht als een hulpmiddel voor snel lezen, gebaseerd op het idee dat meer in één keer zien je per blik meer laat lezen. Een overzicht van onderzoek naar lezen uit 2016 door Rayner en collega's vond een afweging tussen snelheid en nauwkeurigheid: het is onwaarschijnlijk dat lezers hun snelheid kunnen verdubbelen of verdrievoudigen, bijvoorbeeld van ongeveer 250 naar 500–750 woorden per minuut, terwijl ze de tekst net zo goed begrijpen. De auteurs plaatsen taalkennis in het hart van leessnelheid en bevelen aan om lezen te oefenen en de woordenschat op te bouwen.

Zal de oefening effect hebben?

In 2016 hebben Simons en collega's de studies onderzocht die werden aangehaald door bedrijven voor hersentraining. Ze vonden uitgebreid bewijs dat training de prestaties op de getrainde taken verbetert, minder bewijs voor nauw verwante taken, en weinig bewijs voor ver verwante taken of dagelijkse cognitieve prestaties. Verwacht dat je beter wordt in Schulte-tabellen door te oefenen. Beschouw elke bredere belofte, zoals beter concentreren op het werk, sneller lezen of scherpere reflexen in de sport, als onbewezen totdat een gecontroleerde studie dit aantoont voor deze oefening.

Wat telt als een goede tijd

Er zijn geen betrouwbare normen voor telefoonversies van de tabel. Rastervelden verschillen in grootte, tussenruimte, de grootte van de cijfers en hoe fouten worden geteld, dus een “gemiddelde tijd” die voor één app is gepubliceerd, geldt niet voor een andere. Je eerste pogingen zijn simpelweg je uitgangspunt. De meest nuttige vergelijking is je eigen mediaan over een week, gespeeld onder dezelfde omstandigheden, in plaats van één beste poging op een goede dag.

Hoe efficiënter te zoeken

Het meeste tijdverlies komt door het opnieuw scannen van het hele raster voor een nummer dat je niet kunt zien. Wanneer een nummer niet opvalt, schakel dan over naar een vast scanpatroon, rij voor rij of in een spiraal vanaf het centrum, in plaats van rond te dartelen. Zeg het volgende doel stil voor jezelf terwijl je het huidige nummer aantikt. Naarmate je meer geoefend raakt, probeer je het volgende nummer te bekijken terwijl je vinger nog beweegt. Dit zijn strategieën voor deze taak, geen bewijs van een bredere vaardigheid.

Eerst nauwkeurigheid, daarna snelheid

Snelheid en nauwkeurigheid werken tegen elkaar in. Heitz beschrijft deze speed–accuracy trade-off als een van de meest voorkomende effecten in de studie van beslissingen. Sommige digitale versies voegen een tijdstraf toe voor elke verkeerde tik, dus een gehaaste fout kan meer kosten dan een zorgvuldige halve seconde. Begin met te richten op foutloze runs, en versnel pas als foutloze runs gemakkelijk aanvoelen. Een snelle tijd met meerdere fouten is een slechter resultaat dan een iets tragere tijd zonder fouten.

Houd de omstandigheden hetzelfde

Tijden zijn alleen vergelijkbaar wanneer de omstandigheden dat ook zijn. Gebruik hetzelfde apparaat, dezelfde rastergrootte en dezelfde regel, ogen gefixeerd op het midden of vrij om te bewegen. Houd de telefoon op een vergelijkbare afstand en houd de helderheid van het scherm gelijk. Noteer alles wat ongewoon is, zoals slechte slaap, een lawaaierige kamer of een onderbreking. Een trage run op een vermoeiende avond zegt iets over die avond, niet over een blijvende verandering.

Een eenvoudige oefenroutine

Korte, regelmatige sessies zijn gemakkelijker vol te houden dan lange. Speel bijvoorbeeld drie tot vijf schema’s, schrijf je beste tijd, je gemiddelde tijd en je fouten op, en stop wanneer je tijden beginnen te stijgen. Bekijk de week in plaats van de dag: een dalend gemiddelde met weinig fouten is echte vooruitgang bij de taak. Als een sessie frustrerend aanvoelt, stop dan en kom morgen terug, omdat vermoeidheid zich in je tijden laat zien.

Variaties die het proberen waard zijn

Zodra het standaardrooster vertrouwd aanvoelt, houden variaties het interessant. Veelvoorkomende versies gebruiken roosters van andere maten, letters in plaats van cijfers, of gekleurde cellen. Je kunt ook aftellen van 25 naar 1, wat de volgorde verandert die je ogen verwachten. Houd elke variatie in zijn eigen kolom van je logboek: een tijd op een letterrooster is niet vergelijkbaar met een tijd op een cijferrooster, en het door elkaar gebruiken ervan verbergt je echte voortgang.

Waar Dual N-Back past

Dual N-Back bevat een Schulte-tabel onder de korte spelletjes van zijn Lab, naast de hoofd n-back-oefening. Elk spel schudt de nummers 1 tot 25 op een 5×5 rooster; je tikt ze in oplopende volgorde aan terwijl een timer tot op de honderdste van een seconde loopt, en elke foutieve tik voegt een straf van één seconde toe. Aan het einde zie je je totale tijd, je gemiddelde tijd per nummer en je fouten. Je beste tijd wordt in je records opgeslagen, en je Lab-niveau stijgt per spel met maximaal één stap, gebaseerd op je tijd. De instructies suggereren om je ogen op het midden te houden, maar de app kan niet controleren waar je kijkt, en de scores beschrijven alleen de prestaties bij deze taak.

Meer lezen

• Wikipédia · Table de Schulte
• Wikipedia · Trail Making Test
• Sánchez-Cubillo et al. (2009), Construct validity of the Trail Making Test: role of task-switching, working memory, inhibition/interference control, and visuomotor abilities, Journal of the International Neuropsychological Society
• Tombaugh (2004), Trail Making Test A and B: normative data stratified by age and education, Archives of Clinical Neuropsychology
• Rosenholtz (2016), Capabilities and limitations of peripheral vision, Annual Review of Vision Science
• Rayner, Schotter, Masson, Potter & Treiman (2016), So much to read, so little time: how do we read, and can speed reading help?, Psychological Science in the Public Interest
• Simons et al. (2016), Do “Brain-Training” Programs Work?, Psychological Science in the Public Interest
• Heitz (2014), The speed-accuracy tradeoff: history, physiology, methodology, and behavior, Frontiers in Neuroscience